Pastoral Exhortation of the Catholic Bishops’ Conference of the Philippines to open the Year 2017 as the Year of Parishes, Communion of Communities


Pastoral Exhortation of the Catholic Bishops’ Conference of the Philippines to open the Year 2017 as the Year of Parishes, Communion of Communities

Beloved people of God:

We welcome the year 2017 in our "novena-years" of preparation for the grateful celebration in 2021 of the five hundredth anniversary of the first coming and first receiving among our people of the Gospel of Christ Jesus and of His holy Church.

That forthcoming 2021 celebration, recalling the first Mass and first baptisms in our shores, should be a new and joyous explosion in our lives of faith, hope and love throughout our country. Surely such will be our response to the free and gracious gift from the heavenly Father which made the year 1521, for us Christians first of all, a memorable and incredibly significant "new beginning" in our history.

As we began this "novena" we raised a banner of hope and renewal for the Church in our land with the motto, "Live Christ, Share Christ!" That is the firm resolve with which we now open the Year 2017, and the cry of all of us, dear brothers and sisters is -- "Live Christ, Share Christ!"

This cry can rightfully be the motto for the now-ongoing "new evangelization" in the Philippines, which the Second Plenary Council of the Philippines already proclaimed in 1991. To that "renewed evangelization" we brought with us all the hopes and dreams of our people" for a truly "renewed Christian society, life and culture … based on the Gospel Beatitudes, suffused with Christian values of love and peace, of joy and hospitality, of patience and justice." Thus also did we resolve that the Church in our land would become truly "a church of the poor!" (from ‘The Message of the Second Plenary Council’)

"Live Christ, Share Christ!" As we open the Year 2017, we pray that God may grant us abundant grace to make it a year of fuller fulfillment of that motto and that hope. 2017 has been programmed to focus on the parish, "a community of communities". As a center and fountain of missionary discipleship and zeal for renewed evangelization, "a genuine center of constant missionary outreach." in "Evangelii Gaudium" Pope Francis insists that the parish "is not an outdated institution and can possess great flexibility still, depending on the openness and missionary creativity of the pastor and the community." (EG, 28)


The Church is a mystery of communion. Our communion flows from the Trinity overflowing into humanity and sharing a common faith journeying together for the full unfolding of the Kingdom of God. This communion, made possible for us because of the passion, death and resurrection of Jesus Christ, always has a double dimension—a vertical communion with God and a horizontal communion with our brothers and sisters. The Church’s life of communion is constantly open to ecumenical and missionary action because this communion is always in a state of mission.

The Church in the Philippines is a part of the communion of Churches which is the universal Church. We are a part of the one Church of Christ. In every particular Church "the one, holy, catholic and apostolic Church of Christ is truly present and active" (Christus Dominus, 11). For this reason, the universal Church cannot be conceived as the sum of the particular Churches, or as a federation of particular Churches. Whoever belongs to one particular Church belongs to all the Churches; since belonging to the Communion, like belonging to the Church, is never simply particular, but by its very nature is always universal (cfr. Lumen Gentium,13).

In celebrating 2017 as the Year of the Parish as a Communion of Communities we are challenged to more deeply discern not only the structures of governance of our dioceses and parishes but also of the quality of faith life in the parish, the fellowship, belongingness, and participation experienced by its members. In brief, our focus will be the building of a parish that is truly a faith community immersed in the lives of its people. (CBCP Pastoral Letter Live Christ Share Christ, 2012)

In the Philippines our vision of the Church as communion is today finding expression in one ecclesial movement that is the movement to foster Basic Ecclesial Communities" (PCP II, 137).

Usually emerging at the grassroots, Basic Ecclesial Communities consciously strive to integrate their faith and their daily life. They are guided and encouraged by regular catechesis. Poverty and their faith urge their members towards solidarity with one another, action for justice, and towards a vibrant celebration of life in the liturgy. (PCP II, 139).

How can we work at renewing our parish communities so that they can better respond to the challenge of restoring all things in Christ?


2017 is the also the centennial year of the apparition of Our Lady to three children in Fatima. At Fatima, Our Lady asked her children to return to Jesus by the three fold paths of prayer, daily Communion and reparation. The message of Fatima still rings clearly and strongly for us. If we dream of Church renewal, let us return to prayer, let us receive her Son in Holy Communion and let us offer reparation for our sin.

As we pursue the dream to make every parish community a family of families and a communion of communities, let us avail of the message of Our Lady of Fatima to help us reach our vision.

In the months of May to October 2017, Catholics all over the world, led by Pope Francis, will recall and celebrate the centenary of the six apparitions of Our Blessed Mother to the "three children of Fatima"- Lucia dos Santos and her cousins Francisco Marto and his sister Jacinta. As we in the Philippines celebrate our parishes as communion of communities, we will also turn with prayer and devotion, deeper reflection and rededication to "the Fatima Message" of Our Lady. All these activities will enable us to learn or relearn "what Fatima was all about"; how important and relevant Fatima still is for our time, and how we can and should put into practice "what Fatima asks of us today", so we can renew and reinvigorate our parishes in the Philippines.


"The present efforts at Church renewal should center on the parish. Without parish renewal, the family and Basic Ecclesial Communities will not find strong supportive ambience, and will continue to feel isolated." (PCP II, #604). In the same vein, it would be a lost opportunity if the year of the parish as communion of communities would ignore the clarion call of Fatima for prayer, penance and communion.

Pope Benedict XVI took pains to spell out the fundamental significance of the Fatima events and of the message of Our Lady of Fatima. He believes that the "point of Fatima" was not directed only to the emergence of the disastrous dictatorship of the twentieth century in Russia and Germany. No, it referred "to a critical moment in history … when the whole power of evil came to a head" not only in and through those godless regimes but "in another way is still at work today in our time, in the suffering of the Church and the weakening of the forces of good and of the work of God in our world."

If the nation needs healing, the healing will start in our parishes. If the nation needs to crush the forces of evil, it will start in our parishes. If the nation needs to strengthen the presence of God in society, the strengthening of the parishes is the only way.

Pope Benedict has written, that "the answer to the power of evil in the world of our time can only come from the transformation of the heart, through faith, hope, love; through penance and conversion." In this sense, the message of Fatima is precisely not a thing of the past. The Church continues to suffer … even now there is tribulation." "There is the power which tries to trample down the faith."

What we beg and pray for is this: "that the power of evil be restrained, that the energies of good might regain their vigor. You could say that the triumphs of God and the triumphs of Mary are quiet, but they are real nonetheless," said Pope Benedict XVI.

Pope Benedict tells us, then, that the framework and meaning of the message of Fatima is the struggle of the work of God in our world today and the struggle of the life of church and of Christians, that struggle in our own time against the massivelyspreading, active forces of evil and sin in today’s world, in our communities and societies, in our own homes, in our own lives.


Let us move toward some proposals for a "program of action for our parishes and basic ecclesial communities", a program which flows from the Fatima message. Pope Paul VI, in his own summing up of the Fatima message, defined it as "a message of prayer and penance". So let it be for our parishes! Our communion of communities needs a renewed and passionate program of intense prayer and penance.

Parishes and communities will be renewed only through personal and community prayer. Our first mission in the world is to be a leaven to teach our society how to pray. Our first duty in communion is prayer. The prayer of a shepherd for his sheep is always music to the ears of God. Prayer is an act of love. Every prayer whether of praise or contrition or petition is always a plea for mercy. Prayer is our parish anchor. Prayer is our cornerstone. Parishes and BECs will be renewed as oasis of mercy through reparation for sins, frequent confession and acts of mercy.

Parishes and communities will be renewed by living the Eucharist whom we receive every day. The Eucharist is the poverty of Jesus disturbing the complacency of the wealthy; it is the wealthy sacrificing house, family, and fortune to lift up the poor from their poverty. It is the Word of God inviting the confused, the lonely, the bored, the suffering to the joy of the Gospel. It is God’s life humanized in his incarnation; it is human life divinized in his suffering, death and resurrection. It is the compassion of the Father touching the life of the sinner; the conversion of the sinner practicing the compassion of the Savior.

Let us envision parish renewal from the Immaculate Heart of Mary and through the means she gave us at Fatima--prayer and penance intensified in every parish.

From every parish and basic ecclesial community, let us raise our voices in prayer "Oh my Jesus, forgive us our sins, save us from the fires of hell, lead all souls into heavens especially those in most need of your mercy."

May Our Lady of Fatima whom we also invoke as Mother of the Church pray that for us that every parish truly become oases and wellsprings of renewal and mercy!

From the Catholic Bishops’ Conference of the Philippines, November 27, 2016, First Sunday of Advent

+SOCRATES B. VILLEGAS Archbishop of Lingayen-Dagupan President, CBCP




Pastoral Nga Pagdasig Gikan sa Kahugpongan sa mga Obispo nga Katoliko sa Pilipinas aron Pagbukas sa Tuig 2017 isip ang Tuig sa mga Parokya, Kaaambitan sa Katiligoman

Binati nga Katawhan sa Dios:

Hangupon nato pag-ayo ang tuig 2017 sa atong mga "mga tuig-pagnobena" aron pagpangandam sa pangtanan nga kasaulogan nga mapasalamaton sa tuig 2021 nga ika kalim-an nga gatosan nga katuigan sa una nga pag-anhi ug una nga pagdawat tali sa atong katawhan sa Ebanghelyo ni Jesuktisto ug sa Iya nga Simbahan.

Kanang umaabot nga 2021 nga kasaulogan, nga naghandom sa una nga Misa ug una nga mga pagbunyag dinha sa atong kababayonan mahimo unta nga bag-o ug lipay nag pagpabuto sa pagtuo, paglaom, ug gugma diha sa atong mga kinabuhi sa tibuok nasod. Kana gyod unta ang atong tubag sa gawasnon ug nindot nga gasa gikan sa Amahan sa langit nga napahimo sa tuig 1521, alang kanato nga mga Kristiyanos una sa tanan, nga halandumon ug dili katuohan nga mahinungdanon nga "bag-o nga pagsugod" dinha sa atong kasaysayan.

Sa ato nga pagsugod niining mao nga "pag-nobena" ato nga gipabarog ang usa ka banderita sa paglaom ug pagbag-o dinha sa atong yuta sa dugokan, "Puy-a si Kristo, Ipaambit sa Kristo!" Kana mao ang hguot nga gimbut-an nga niini ato nga buksan ang Tuig 2017, ug ang singgit natong tanan, binati nga mga igsuon sa tibuok nasod mao ang -- "Puy-a si Kristo, Ipaambit si Kristo!"

Kining singgita takdo nga mahimo nga dugokan sa nagpadayon nga "bag-ong ebanghelisasyon" dinhi sa Pilipinas, nga daan na nga gibaniog sa Ikaduha nga Konsilyo Plenaryo sa Pilipinas sa 1991. Nianang "Gibag-o nga ebanghelisasyon" atong gidala ang "tanan nga mga paglaom ug mga damgo sa atong katawhan alang sa matuod gyod nga "gibag-o nga Kristiyanos nga katilingban, kinabuhi ug halaman … pinasikad sa mga Pagbulahan sa Ebanghelyo, tinuphan sa mga Kristuhanon nga mga bili sa gugma ug kalinaw, sa kalipay ug pagkamadinawaton, sa pailob ug kaangayan." Sa ingon usab nibuot kita nga ang Simbahan sa atong yuta mahimo nga tinuod nga "usa ka simbahan sa mga kabos!" (Gikan sa tugon sa Ikaduha nga Konsilyo Plenaryo’)

"Puy-a si Kristo, Ipaambit si Kristo!" Sa atong pagbukas sa Tuig 2017, mag-ampo kita nga ang Dios maghatag kanato og madagayaon nga grasya paghimo niini nga usa ka tuig nga labaw ka puno nga katumanan snianang dugokan ug nianang paglasom. 2017 gihan-ay nga ipunting sa parokya, "usa ka kaamabitan sa katiligoman". Isip usa ka sentro ug tuburan sa pagkamanununod nga misyonero ug kainit sa gibag-o nga ebanghelisasyon, "usa ka matuod nga sentro sa makanunayon nga matuod nga pagpanungko nga misyonero." Sa "Evangelii Gaudium" si Papa Francisco nagpamugos nga ang parokya "dili kinaraan nga katukoran ug makabaton og habog pa nga pagkamausab-usb, nag-agad sa pagkabukas sa pagkamamugnaon nga misyonero sa magbalantay ug sa katiligoman." (EG, 28)


Ang Simbahan usa ka misteryo sa kaambitan. Ang ato nga kaambitan nagtubod gikan sa Trinidad nga nag-awas ngadto sa katawhan ug nagpaambit og usa ka gipanagsalohan nga pagtuo nga nag-uban pagpanaw alang sa hingpit nga paghikyad sa Gingharian sa Dios. Kining mao nga kaambitan, nga nahimo nga mahimo alang kanato tungod sa pag-antos, kamatayon ug pagkabanhaw ni Jesukristo, kanunay gyod adunay duha ka kabahin—usa pinatindog nga kaambitan sa Dios ug usa pinahigda nga kaambitan sa atong mga kaigsuonan. Ang kinabuhi sa Simbahan sa kaambitan makanunayon bukas ngadto sa ekumeniko ug pagkamisyonero nga buhat tungod kay kining mao nga kaambitan kanunay gyod nga anaa sa kahimtang sa misyon.

Ang Simbahan dinhi sa Pilipinas usa ka kabahin sa kaambitan sa mga Simbahan nga mao ang pangtanan nga Simbahan. Usa kita ka kabahin sa usa nga Simbahan ni Kristo. Diha sa matag partikular nga Simbahan "ang usa, balaan, katoliko ug apostolikanhon nga Simbahan ni Kristo matuod gyod nga anaa ug malihukon" (Christus Dominus, 11). Tungod niini, ang pangtanan nga Simbahan dili maisip nga ang sumada total sa mga Simbahan nga partikular, o usa ka pederasyon sa mga Simbahan nga partikular. Kinsa gani kadto nga iyaha sa usa ka Simbahan nga partikular iyaha usab sa tanan nga mga Simbahan; kay ang pagkaiyaha sa kaambitan, sama sa pagka iyaha sa Simbahan, dili gyod yano nga partikular, kondili tungod sa kinaiya gayod niini, kanunay gyod nga pangtanan (cfr. Lumen Gentium,13).

Sa pagsaulog sa 2017 isip ang Tuig sa Parokya isip usa ka Kaamabitan sa mga Katiligoman gihagit kita sa lalbaw ka lawom nga pag-aninaw dili lamng sa mga gambalay sa pagpanggahom dinha sa ato nga mga diosesis ug mga parokya kondili usab sa matang sa kinabuhi sa pagtuo dinha sa parokya sa kaambitan, sa pagkaiyaha, ug sa pagtampo nga gisinati sa mga sakop niini nila. Sa mubo nga pagsulti, ang atong punting mao ang pagtukod sa parokya nga tinuod gyod nga usa ka katiligoman sa pagtuo nga gitidlom ngadto sa mga kinabuhi sa mga katawhan niining mao nga patokya. (CBCP Pastoral Letter Live Christ Share Christ, 2012)

Dinhi sa Pilipinas ang atong handurawan sa Simbahan isip kaambitan karong panahona nagkaplag og pagpadayag og usa ka simbahanon nga lihok nga mao ang lihok pagpalambo og mga Gagmay nga mga Simbahanon nga mga Katilingban" (PCP II, 137).

Kasagaran ningguho dinha sa mga ginagmay nga mga hilit nga dapit ang mga Garmayng Simbahanon nga Katilingban nakahimungaon nga naninguha pagtibuok sa ilang pagtuo ug sa adlaw-adlaw nga pagpuyo. Gitultolan ug gidasig sila sa masubayon nga katekesis. Ang kakabus ug ang ilang pagtuo nag-awhag sa ilang mga sakop sa isgpanagbuyon, sa lihok alang sa kaangayan, ug paingon sa lagsik nga pagsaulog sa kinabuhi dinha sa liturhiya. (PCP II, 139).

Unsaon man nato paglihok diha sa pagbag-o sa atong mga katiligoman sa parokya nga mahimo sila nga labaw ka sarang magtubag sa hagit sa pagpahiuli sa tanan dinha ni Kristo?


Ang 2017 mao usab ang ika usa ka gatos nga tuig sa pagpakita sa Mahal nga Birhen ngadto sa tulo ka mga bata didto sa Fatima. Sa Fatima nagsangpit ang Mahal nga Birhetn sa iyang mga anak pagpauli ngadto kang Jesus pinaagi sa tinuluhon nga dalan sa pag-ampo, adlaw-adlaw nga Kalawat ug pagtul-id. Ang tugon sa Fatima naglanog pa gihapon nga tin-aw ug kusog alang kanato. Kon magdamgo kita og gibag-o nga Simbahan, mubalik kita sa pag-ampo, dawaton nato ang iyang Anak dinha sa Balaan nga Paglkalawat ug maghalad kita og pagtul-id alang sa atong sala.

Sa atong paggukod sa damgo paghimo sa matag katiligoman sa parokya nga usa ka banay sa mga banay ug usa ka kaambitan sa mga katiligoman, magpahimulos kita sa tugon sa Birhen sa Fatima pagtabang kanato pagkab-ot sa atong handurawan.

Sa mga bulan sa Mayo ngadto sa Octobre 2017, mga Katoliko sa tibuok kalibotan, inunhan ni Papa Francisco mudumdom ug magsaulog sa ika usa ka gatos ka tuig nga unom ka mga pagpakita sa atong Mahal nga Inahan ngadto sa to the "tulo ka mga bata sa Fatima"- sila si Lucia dos Santos ug sa iyang mga ig-agaw si Francisco Marto ug liyang igsuon nga si Jacinta. Diha sa atong pagsaulg dinhi sa Pilipinas sa atong mga parokya isip kaambitan sa mga katiligoman, mamati usab kita uban og pag-ampo ug debosyon, labaw ka lawom nga pamalandong ug pahinugnod sa "Tugon sa Fatima" sa balaan nga Birhen. Tanan kining mga kalihokan makapapatuon ug makapapakat-on pag-usab "og unsa man kadto ang Fatima"; unsa ka hinungdanon og ka may kalabotan gihapon ang Fatima sa atong panahon, ug unsaon nato pagpahigayon "sa unsa ang gipangayo kanato sa Fatima karon", aron makapagbag-o ug makapakusgan pag-usab ang atong mga parokya dinhi sa Pilipinas.


"Ang kasamtangan nga mga paningkamot sa Simbahan magsentro unta sa parokya. Kon walay pagbag-o sa parokya, ang banay ug ang Gagmay nga mga Simbahanon nga Katilingban dili malakaplag og mabuligon nga palibot, ug magpadayon kini sa pagbati nga gilain ug gihiplig kini." (PCP II, #604). Sa mao gihapon nga kutay sa pagsabot, mahimo kini nga nawagtang nga kahigayonan kon ang tuig sa parokya isip kaambitan sa katiligoman mag baliwala sa tawag sa Fatima ngadto sa pag-ampo, sa pagpenitensiya ug sa pagkalawat.

Naninguha pag-ayo si Papa Benedikto Dieseseis pagtin-aw sa panukaran nga pagsabot sa mga hitabo sa Fatima ug sa tugon sa Maal nga Birhen sa Fatima. Nagtuo siya nga ang "punto sa Fatima" wala ipunting lamang sa pagtumaw sa matalagmanon sa diktadura sa ika kawhaan nga kagatosan nga katuigan didto sa Russia ug sa Alemania. Wala, gipunting kadto "sa gutlo nga matukion dinha sa kasaysayan … diha nga ang tibuok kagahoman sa daotan nipadako" dili lamang pinaagi niadtong walay dios nga mga pangamhanan kondili usab "sa lain nga paagi nagalihok pa gihapon karon nga adlawa dinha sa atong panahon, dinha sa pag-antos sa Simbahan ug sa pagwagtang sa kusog sa mga gahom sa kaayo ug sa buhat sa Dios dinha sa atong kalibotan."

Kon ang nasod nanginahanglan og pag-alim, ang pag-alim manukad sa atong mga parokya. Kon ang nasod nanginhanglan pagpusa sa mga gahom sa daotan, sa atong mga parokya magsugod kini. Kon ang nasod nanginahanglan pagpakusgan sa pagkaanaa sa Dios diha sa katilingban, ang pagpakusog sa mga parokya mao lamang ang bugtong nga paagi.

Nakasulat si Papa Benedikto Dieseseis, nga "ang tubag sa gahom sa daotan dinha sa kalibotan sa atong panahon karon makagikan lamang sa pagpausab sa kasingkasing, pinaagi sa pagtuo, sa paglaom, ug sa gugma; pinaagi sa pagpenitensiya ug sa pagkakabig." Niining mao nga panabot, ang tugon sa Fatima dili gyod usa ka butang sa niagi nga panahon. Ang Sombahan nagpadayon sa pag-antos … bisan karon gani anaa ang nagsulay sa pag-antos." "Anaa gani ang gahom nga nagsulay pagyatak ngadto sa yuta sa ato nga pagtuo."

Ang ato nga gipakalimos ug gipangaliya mao kini: "nga ang gahom sa daotan mapugngan, nga ang mga enerhiya sa kaayo makabawi sa ilang kusog. Makaingon ka lamang nga ang mga pagdaog sa Dios ug ang mga pagdaog ni Maria mahilom, apan mga matuod kini sila bisan pa niana," niingon si Papa Benedikto Dieseseis.

Mao nga nag-ingon kanato si Papa Benedikto, nga ang tigbalayon ug kahulogan sa tugon sa Fatima mao ang pakigbisog sa buhat sa Dios dinha sa atong kalibotan karon ug ang pakigbisog sa kinabuhi sa simbahan ug sa mga Kristiyanos, kanang pakigbisog dinha sa ato mismo nga panahon batok sa dagko kaayo nga pagkatay sa, malihukon nga mga gahom sa daotan ug sa sala sa kalibotan karon, diha sa atong mga katiligoman ug katilingban, sa kaugalingon nato nga mga panimalay, sa kaugalingon nato nga kinabuhi.


Muirog kita ngadto sa pipila ka mga sugyot sa "paglihok sa tulumanon alang sa atong mga parokya ug mga Gagmay nga Simbahanon nga Katilingban", usa ka tulumanon nga nagtubod gikan sa tugon sa Fatima. Si Papa Pablo Seksto sa iyang kaugalingon nga pagsumada sa tugon sa Fatima, nitakda niini isip "usa ka tugon sa pag-ampo ug pagpenitensiya". Mao unta kini alang sa atong mga parokya! Ang ato nga kaambitan sa mga katiligoman nanginahanglan og usa ka gibag-o ug mainiton nga tulumanon sa hugot nga pag-ampo ug pagpenitensiya.

Mga parokya ug mga katiligoman mabag -o pinaagi lamang sa kinaugalingon ug katiligomanon nga pag-ampo. Ang una nato nga tahas dinha sa kalibotan mao ang pagka usa ka patubo pagtudlo sa atong katilingban og unsaon pag-ampo. Ang una nato nga kaakohan diha sa kaambitan mao ang pag-ampo. Ang pag-ampo sa magbalantay alang sa iyang panon kanunay gyod nga honi sa mga dulunggan sa Dios. Ang pag-ampo buhat sa gugma. Matag pag-ampo o sa pagdayeg o sa pagbasol kanunay nga pagsangpit sa kaluoy. Ang pag-ampo mao ang atong angkla sa parokya. Mao ang katarokan. Mga Parokya ug GSK maag-o isip dangpanan sa kaluoy pinaagi sa pagtul-id sa sala, pagkumpisal ug mga buhat sa kaluoy.

Mga parokya ug mga katiligoman mabag-o pinaagi sa pagkinabuhi sa Eukaristiya nga ato nga gikalawat matag adlaw. Ang Eukaristiya mao ang pagkakabos ni Jesus nga nag-apud-apod sa pagkakuntento sa mga bahandianon; mga bahandianon kini nga naghalad sa ilang balay, banay, ug bahandi pagpataas sa mga kabos gikan sa kakabos. Ang Pulong sa Dios mao ang nagdapit sa mga nalibog, sa mga gimingaw, sa mga nanag-antos ngadto sa kalipay sa Ebanghelyo. Ang kinabuhi sa Dios nagpatawhanon diha sa pagkahimo nga tawo; ang kinabuhi kini sa tawo nga nadiosnon diha sa pag-antos, kamatayon ug pagkabanhaw. Ang pagka mabination sa Amahan nagtandog sa kinabuhi sa makasasala; ang pagkakabig sa makasasala nga nagpahigayon sa kamabination sa Manunubos.

Handurawon nato ang pagbag-o sa parokya gikan sa Putli nga Kasinkasing ni Maria ug pinaagi sa mga himan nga gihatag niya kanato didto sa Fatima–pag-ampo ug penitensiya nga gihugot sa matag parokya.

Gikan sa matag parokya ug sa Gagmay nga mga Simbahanon nga katilingban, ibayaw nato ang mga tingog sa paag-ampo "Oh Jesus ko, pasayloa ang among mga sala, luwasa kami gikan sa mga kalayo sa impierno, dad-a ang mga kalag ngadto sa langit, labi na kadtong pinakananginahanglan sa imong kaluoy."

Nga ang Birhen sa Fatima nga atong gisangpit isip Inahan sa Simbahan mangaliya nga alang kanato nga matag parokya tinuod nga mahimo nga mga dangpanan ug tuburan sa pagbag-o ug kaluouy!

Gikan sa Kahugpongan sa mga Obispo nga Katoliko sa Pilipinas, Nobiembre 27, 2016, Una nga Domingo sa Adbiento

Arsobispa sa Lingayen-Dagupan
Presidente, CBCP